 Whisky Aberfeldy, produkowana w środkowych Highlands, w miejscowości o tej samej nazwie, nieczęsto gości na półkach sklepowych. Przyczyny są co najmniej dwie. Po pierwsze, wytwarzana jest w niewielkiej destylarni, w której działają tylko dwa zestawy alembików, po drugie - od samego początku istnienia destylarni Aberfeldy, zdecydowana większość destylatu przeznaczana była do produkcji blendów. Chodzi tu przede wszystkim o niezwykle popularną na świecie (niekoniecznie w Polsce) mieszankę o nazwie Dewar's.
Aberfeldy - jeżeli jest dostępna na rynku - występuje w postaci 15-letniej single malt firmowanej przez poprzedniego właściciela (Diageo), wchodzącej w skład serii Flora & Fauna. Wesrja ta zastąpiona została w ostatnich latach przed dwie nowe wersje, 12-letnią i 21-letnią. Aberfeldy dostępna jest również w postaci wersji niezależnych dystrybutorów, głównie firmy Gordon & MacPhail z Elgin. Aberfeldy 12yo to whisky o smaku i aromacie dość charakterystycznym dla Highlands - wyraźnie słodowa, stosunkowo mocna o świeżym bukiecie, przez który przebijają się wyraźne, choć niezbyt mocne akcenty torfowe. Bywa określana jako coś pośredniego między ostrymi i mocno torfowymi produktami z Islay (np. Lagavulin) a łagodnymi wyrobami z Lowlands (np. Rosebank).
Destylarnię Aberfeldy zbudowano na południowym brzegu rzeki Tay, na wschodnich krańcach miejscowości Aberfeldy. Zbudowali ją w latach 1896-1898 bracia John i Thomas Dewar. Zbudowano ją w bezpośredniej bliskości miejsca, w którym wcześniej już istniała destylarnia whisky, mianowicie Pitilie, nazwana tak od nazwy potoku Pitilie Burn, który stanowił źródło wody do produkcji whisky. Pitilie została zamknięta w roku 1867 i popadła w ruinę. Jednak miejsce było sprawdzone, woda wypróbowana. Bracia Dewar zdecydowali na budowę destylarni od podstaw raczej niż na adaptację zniszczonych budynków Pitilie między innymi dlatego, że stara destylarnia była niczym innym, jak farmą przerobioną na potrzeby produkcji whisky, natomiast Dewarowie chcieli mieć wytwórnię nowoczesną, której budynki jak najlepiej spełniałyby swoje funkcje. W ten sposób powstała nowoczesna jak na owe czasy destylarnia, z układem budynków w jednym długim rzędzie, pozwalającym na dostawę jęczmienia z jednej strony i odbiór beczek z gotowym destylatem z drugiej. Jedynym elementem wspólnym whisky Aberfeldy i Pitilie jest źródło wody - Dewarowie postanowili wykorzystać wodę z potoku Pitilie Burn jako sprawdzony surowiec do produkcji doskonałej jakości whisky.
Bracia Dewar specjalizowali się w zestawianiu blendów, a główna siedziba ich firmy miała miejsce w niedalekim miasteczku Perth. Aberfeldy połączona była z Perth linią kolejową, a destylarnia posiadała własną bocznicę kolejową, z której odprawiano transporty z destylatem. Linia ta został zamknięta dopiero w latach sześćdziesiątych naszego stulecia. Wkrótce też Aberfeldy zrezygnowała ze słodowania jęczmienia na rzecz dostaw gotowego słodu ze słodowni Glenesk Maltings w Montrose. Do roku 1972 w destylarni pracował tylko jeden zestaw alembików, kiedy to liczba ta została podwojona. Jednak nie zdecydowano się na zbyt daleko posuniętą modernizację. W Aberfeldy w dalszym ciągu wykorzystuje się tradycyjne drewniane kadzie fermentacyjne (np. w Macallan kadzie te wykonane są ze stali nierdzewnej) i jak ognie unika się nowinek technicznych w stylu komputeryzacji produkcji itp. W rezultacie, produkcja whisky odbywa się tutaj w niezwykle wolnym tempie. Jak mówi jej manager, Brian Bisset, produkcja whisky opiera się na ludzkich umiejętnościach i doświadczeniu bardziej niż na programach komputerowych. Wykorzystywane w Aberfeldy alembiki posiadają niezwykle szerokie szyjki, przez co proces destylacji trwa tutaj do trzech razy dłużej niż w innych destylarniach. Zdaniem Bisseta, taka łagodna destylacja daje w rezultacie produkt bardziej czysty i łagodniejszy, a właśnie o taki produkt chodziło założycielom Aberfeldy, braciom Dewar.
W chwili obecnej w dalszym ciÄ…gu zdecydowana wiÄ™kszość produktu Aberfeldy przeznaczana jest do zestawiania blendów, a tylko nieznaczna jej część butelkowana jest w postaci wspomnianej 12 i 21-letniej single malt. Na poczÄ…tku roku 2002 w Aberfeldy otwarto swego rodzaju muzeum whisky, w dużej mierze poÅ›wiÄ™cone trunkom marki Dewar’s, nazwane Dewar’s World of Whisky. |
